لجستیك، فرآیند برنامه‌ریزی، اجرا و نظارت بر خدمات و اطلاعات مرتبط با حمل و نگهداری كالا از مبدأ تا محل مصرف كه با هدف تامین نیاز مشتری، شامل جریان‌های درونی و بیرونی، درون‌سو و برون‌سو انجام می‌گیرد.

 

مهم‌ترین عامل رقابت صنایع، تولیدكنندگان و ارائه‌كنندگان خدمات، هزینه‌های موجود در زنجیره‌های تامین است. صاحبان كالا و مدیران زنجیره‌های تامین تلاش‌های گسترده‌ای در جهت كاهش این هزینه‌ها صورت می‌دهند. از جمله این تلاش‌ها انجام مطالعات برنامه‌ریزی لجستیك و حمل‌ونقل است و در این میان، مطالعات كاربری زمین در برنامه‌ریزی حمل‌ونقل و طراحی مكانی شبكه حمل‌ونقل نقش ویژه‌ای دارند. محل قرارگیری نقاط تولید و جذب سفر در زنجیره‌های تامین و همچنین مسیرهای ارتباطی آن‌ها از مهم‌ترین ورودی‌های هر پروژه برنامه‌ریزی در زمینه لجستیك و حمل‌ونقل است.

یكی از راه‌حل‌هایی كه از دهه ۱۹۷۰ در اروپا به منظور افزایش بهره‌وری در زنجیره تامین و كاهش هزینه‌های لجستیك ارائه شد و به سرعت جایگاه ویژه‌ای در مدیریت زنجیره تامین یافت، ایجاد نقاط خاص لجستیكی با هدف تجمیع فعالیت‌های لجستیك، تخصصی‌سازی و افزایش كیفیت و گستره خدمات لجستیك بود. این نقاط كه با انواع و عناوین مختلفی در جهان شناخته می‌شوند در واقع ارائه خدمات عمومی لجستیك و خدمات ارزش افزوده به جریان‌های كالا را بر عهده دارند. اما انواع خدماتی كه در آن‌ها ارائه می‌شود، انواع دسترسی‌های حمل‌ونقلی و سطح عملكردی این مراكز در مفهوم، نام و تعریف هر نوع از مراكز تاثیرگذار است. در ادامه با توجه به این ویژگی‌ها مفاهیم مراكز لجستیك شرح داده خواهد شد.

همان‌گونه كه گفته شد، هدف اصلی مراكز لجستیك، ارائه خدمات عمومی و ارزش افزوده لجستیكی به جریان‌های كالاست. بنابراین برای شرح فعالیت‌های این مراكز لازم است ابتدا تعریف و مفهوم لجستیك توضیح داده شود. شکل زير نشان‌دهنده چارچوب كلی فعالیت‌های لجستیك است.

منبع : سایت وزارت راه و شهرسازی